Plan Łodzi
Historia Łodzi
Ciekawe strony
Pamiątki i książki
o Łodzi
Galeria
Urząd Miasta Łodzi Łódź Turystyczna
 
 
Powrót do kategorii PKP
· Następny obiekt »
 
 

Dworzec PKP Łódź - Fabryczna

Adres:

Plac Sałacińskiego 1
90-128 Łódź

Dane kontaktowe:

Telefon: (+48) 42 306 75 04

Adres e-mail: janusz.rau@pkp.pl

Strona www: www.pkp.pl

Opis:

Dworzec Łódź Fabryczna jest najnowocześniejszym i największym dworcem kolejowym w Polsce oraz trzecim pod względem wielkości w Europie. Łódź Fabryczna to multimodalny węzeł łączący komunikację kolejową, autobusową (miejską i dalekobieżną), tramwajową oraz samochodową.

Historia

Wielki wpływ na rozwój podnoszącej się po okresie kryzysu lat 40. XIX w. gospodarki Łodzi miało połączenie miasta z koleją warszawsko – wiedeńską. Kolej żelazna to jeden z symboli XIX w. Miała ona wielkie znaczenie dla rozwoju gospodarczego Łodzi. Przemysł miasta, dzięki połączeniu kolejowemu z Górnym Śląskiem i dalej z ziemiami Cesarstwa Austriackiego, pozyskał jednocześnie źródło węgla (niezbędnego do funkcjonowania napędu parowego), jak i nowy rynek zbytu.

Najbliżej położoną stacją kolejową były Rokiciny. Tam wozy z towarami szły traktem rokicińskim stanowiącym przedłużenie ul. Głównej (ob. al. Piłsudskiego). Szybko pomyślano o możliwości bezpośredniego połączenia miasta z koleją. Prezydent Łodzi, Franciszek Traeger, wystąpił z propozycją by planowaną linię poprowadzić do stacji Rokiciny lub Rogów. Ostatecznie wybrano jednak położone na północ Koluszki ze względu na dogodniejsze połączenie z Warszawą.

Istotnym problemem pozostawał także przebieg na obszarze Łodzi i lokalizacja końcowej stacji kolejowej. Prezydent Andrzej Rosicki już w 1864 roku proponował usytuowanie jej na przedłużeniu ulicy Przejazd (ob. ul. Tuwima), argumentując to szansą ożywienia obszaru między Nowym Miastem a Nową Dzielnicą. Miało to umożliwić również dostęp do kolei największym zakładom przemysłowym, m.in.: Scheiblera, Grohmana, Geyera i Richtera. Brano więc pod uwagę interesy łódzkich fabrykantów, co podkreślało znaczenie kolei dla miejscowego przemysłu.

1 czerwca 1866 roku na stację Kolei Fabryczno – Łódzkiej wjechał pierwszy pociąg pasażerski. Początkowo tymczasowy dworzec umiejscowiony był na placu przy przedłużeniu ul. Krótkiej (ob. ul. Traugutta), w miejscu gdzie obecnie stoi Łódzki Dom Kultury. W 1868 wybudowano już stały dworzec kolejowy w innym miejscu, cofniętym w głąb torów, na wschód od ul. Widzewskiej (ob. ul. Kilińskiego) – w miejscu, gdzie stał do 2011 r. Był to obiekt podporządkowany wymogom funkcjonalnym. Miał on wydłużony kształt, na który składał się zespół niskich, parterowych i piętrowych pawilonów nakrytych dwuspadowymi dachami, pozbawionych wyraźniejszych cech stylowych. Akcent wertykalny stanowiła usytuowana od zachodu trzypiętrowa wieża.

Dworzec miał wielkie znaczenie dla gospodarki miasta. Przywożono tu węgiel i inne surowce. Stąd ruszały w świat towary wyprodukowane w łódzkich fabrykach. Kolej była wtedy najszybszym środkiem transportu. Gotowe towary wywożono m.in. w stronę Warszawy i dalej w głąb Rosji.

Wzniesienie dworca wpłynęło na regulację jego najbliższego otoczenia. Wytyczone nowe ulice, plac przeznaczony na składy węgla oraz skwer nazwany pierwotnie Kolejowym (ob. Park Moniuszki). Powstanie Kolei Fabryczno – Łódzkiej miało być rozwiązaniem tymczasowym. Przemysłowcy chcieli połączyć Kolej Warszawsko – Wiedeńską poprzez Łódź, z Kaliszem. A przez to z zaborem pruskim. Jednak władze carskie nie wyraziły zgody na to rozwiązanie.

Do I wojny światowej nazywany dworcem „warszawskim”, „wschodnim” lub dworcem Kolei Fabryczno - Łódzkiej. Nazwa „Łódź Fabryczna” pojawiła się w okresie międzywojennym.Podczas okupacji niemieckiej 1939–1945 nosił miano „Litzmannstadt Ostbahnhof”. Znajdujący się przez lata przy tej stacji dworzec autobusowy otwarto na początku lat 50. XX wieku.

Przebudowa i modernizacja

W nocy z 15 na 16 października 2011 roku tysiące łodzian odjechało ostatnim pociągiem z dworca Łódź Fabryczna.  W miejscu starego dworca zaplanowano nowy, podziemny węzeł multimodalny. W grudniu rozpoczęła się rozbiórka budynku starego dworca , ale przed tym wykonano odlew zdobień. Dzięki tym zabiegom elementy architektoniczne o wartości historycznej zostały umieszczone na ścianach wewnętrznych nowego dworca. Pamiątki te przypominają o 150-letniej historii tego miejsca.
Również w tym samym czasie rozpoczęto kopanie wielkiego dołu pod dworzec. Ziemię usunięto na głębokość ośmiu metrów a metodą szczelinową wykonano ściany dworca.

W maju 2013 roku rozpoczęła się budowa stropu na poziomie - 8. Pozostawiono w nim kilka otworów. Największy z nich miał wielkości małego boiska piłkarskiego - 90 metrów długości i 50 szerokości. Przez nie zostały spuszczone koparki, które wybierały kolejne warstwy ziemi aż na głębokość 18-20 metrów. W trakcie całej inwestycji z placu budowy trzeba było wywieźć około 2 milionów metrów sześciennych ziemi (1,5 miliona z budowy stacji i około 0,5 miliona z budowy tunelu)

Na początku 2014 roku z dziury zaczyna wyłaniać się dworzec. Na stropie znajdującym się na poziomie – 8m stawiane są żelbetowe słupy pod kolejną kondygnację. Jednocześnie prowadzono prace na poziomie - 16,5m, gdzie docelowo miały pojawić się perony.

Zgodnie z podpisaną wówczas umową inwestycja miała zakończyć się w lutym 2015 roku.
Terminu nie udało się jednak dotrzymać. Najpierw przesunięto go na wrzesień 2015 r., następnie na sierpień 2016 r. Jako powody opóźnień podawano m.in. wykrycie soczewki wodnej w okolicy ulicy Niciarnianej, z powodu której trzeba było zmienić projekt tunelu oraz kłopoty z przejęciem terenów od firmy Enkev
Prace ostatecznie udało zakończyć się we wrześniu 2016 roku. Pierwszy pociąg z dworca Łódź Fabryczna odjechał w kierunku Skierniewic w dniu 11 grudnia 2016 roku.

Dane techniczne

Całkowita powierzchnia płyty w obszarze stacji wynosi ok. 65 tys. metrów kwadratowych. To 6 pełnowymiarowych
boisk piłkarskich. Materiały budowlane wykorzystane w trakcie budowy: 750 tys. m3 betonu (trzykrotnie więcej niż przy budowie Stadionu Narodowego w Warszawie), 70 tys. ton stali, blisko 2 mln m3 wywiezionej ziemi, 10 km balustrad, 12 km torów sieci trakcyjnej. W przygotowaniu inwestycji uczestniczyło 40 projektantów głównych oraz 200 projektantów branżowych. Budowę realizowało ponad 10 000 pracowników.

Na dworzec Łódź Fabryczna składają się 3 poziomy: poziom 0, -8m i -16,5m. Na najniższym poziomie znajdują się 4 perony (o długości 300 lub 400m) z 8 torami, które biegną w kierunku Łodzi Widzewa tunelem o długości 1700 m. Pod dworcem zlokalizowany jest parking na 960 miejsc.

W otoczeniu dworca zlokalizowano 8 przystanków autobusowych oraz dworzec tramwajowy z 4 peronami. Koszt modernizacji dworca wyniósł 1,7 mld PLN.

Połączenia kolejowe

Z dworca Łódź Fabryczna odjeżdżają pociągi trzech przewoźników krajowych: PKP Intercity, Przewozów Regionalnych oraz Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej. Z dworca można bezpośrednio dojechać do stacji kolejowych w regionie (Skierniewice, Kutno, Tomaszów Mazowiecki, Zgierz, Koluszki, Radomsko, Piotrków Tryb.), jak i całej Polsce (Szczecin Główny, Poznań Główny, Białystok, Warszawa Centralna, Warszawa Zachodnia, Warszawa Wschodnia, Częstochowa, Kraków Główny, Olsztyn Główny).

Komunikacja miejska

W okolice dworca można dojechać ośmioma liniami tramwajowymi (1,4,7,9,9A,12,12A,13), piętnastoma liniami autobusowymi dziennymi (51,51A,51B,53,53A,57,58,58A,60,60A,60B,70,70A,70B,86) oraz jedną linią autobusową nocną (N7).

Plany połączenia tunelem średnicowym z dworcami Kaliskim i Żabieniec

Dworzec Łódź Fabryczna przygotowany jest aby w przyszłości stać się częścią obsługi linii średnicowej, która ma przebiegać pod centrum Łodzi. Planowana linia średnicowa obejmuje budowę jednego tunelu łączącego dworzec Fabryczny z Kaliskim i Żabieńcem. Wyznaczone lokalizacje przystanków w tunelu średnicowym to: Łódź Centrum (rejon ulic: Zachodnia, Zielona, Kościuszki) oraz Łódź Manufaktura (rejon ulic: Karskiego, Ogrodowa, Drewnowska). Roboty związane z budową tunelu mają rozpocząć się w 2018 roku a zakończyć w 2023. Po otwarciu tunelu dworzec Łódź Fabryczna ma obsługiwać nawet 200 tys. pasażerów dziennie.

Menadżer dworca Łódź Fabryczna – p. Janusz Rau
telefon: (+48) 601 237 192
e-mail: janusz.rau@pkp.pl

Zdjęcia: Mapa: